سیده راضیه یاسینی
شمایلنگاری مذهبی در ایران اسلامی از مهمترین مآثر هنر شیعی است. پیشینۀ این هنر در ایران نشانگر رویکرد تنزیهی در آن با هدف بیپیرایه نشان دادن اولیای الهی و منزه دانستن آنان از تشبیهات این جهانی است. این رویکرد در آثار اصیل نگارگری و پس از آن در آثار خیالینگاری قابل مشاهده است. با سیطره یافتن تجربهگرایی (اثباتگرایی) بر اندیشة هنرمند معاصر از یکسو و تبادلات فرهنگی و هنری میان جوامع از سوی دیگر، روند تشبیهگرایی و عینیت بخشیدن به شمایلها در هنر معاصر ایران فزونی یافته است. این مقاله با اتخاذ روش تحلیلی و توصیفی، ضمن مروری بر تاریخ شمایلنگاری و مبانی نظری آن نزد هنرمندان شیعی، میکوشد تا وضعیت حال حاضر این هنر را در ایران بررسی کند. 33 نمونه مصادیق شمایلنگارانه در این مقاله از آثار پیشین نگارگری، آثار هنرمندان نقاش و نگارگر معاصر و نیز آثاری بدون امضا انتخاب شدهاند که روند این هنر را بازمینمایانند.
منبع: بساتین
