
سجاد آیدنلو
چکیده: زرین قبا نامه منظومۀ بلندی در 23,133 بیت است که احتمالاً در عصر صفویه سروده شده است. سرایندۀ اثر گمنام است و موضوع آن با آمدن فرستادۀ حضرت سلیمان(ع) به نام زرینقبا به دربار کیخسرو و رویارویی او با ایرانیان آغاز میشود. پس از آن، حوادث متعددی بهشیوۀ داستان در داستان پیش میآید و نقشورزان اصلی آنها نیز پهلوانان سیستان (رستم و فرزندان و فرزندزادگان او) هستند. ساختار، محتوا و زبان این منظومه بهطور کلی نقالی- عامیانه است و از این نظر، بررسی نکات و مضامین داستانی مهم آن در بازشناسی و تکمیل بنمایههای ادب عامیانه- نقالی ایران در موضوع پهلوانی مفید خواهد بود. در این مقاله، شماری از اینگونه موضوعات را ذیل چهار عنوانِ عناصر سامی و اسلامی، اشارات نادر و یگانه، موضوعات و مضامین دیگر، والگوگیری از داستانهای دیگر بررسی کردهایم.
فرهنگ و ادبیات عامه، دوره 1، شماره 1، فروردین و اردیبهشت 1392