پیوند اسطوره چیچست و دریاچه ارومیه

پیوند اسطوره چیچست و دریاچه ارومیه

نویسنده: خسرو قلی زاده

موضوع دریاچۀ چیچست و یکی بودن آن با دریاچۀ ارومیه در میان ایران شناسان نامی، همواره مورد مناقشه و بحث بوده است. با بررسی شواهد و اسطوره های مندرج در اوستا در می یابیم که چیچست دریایی است، ژرف، پهناور و دارای آبهای خروشان و گرم. شاه اساطیر، گیخسرو، بر ساحل این دریاچه برای ایزد بانوی مشهور آبها، آناهیتا، و همچنین برای ایزد محافظ رمه و گله، درواسپ، قربانی هایی کرد تا بتواند بر افراسیاب تورانی پیروز گردد. این ایزدان نیز او را یاری دادند تا به آرزویش رسید.

این اسطوره ها یعدها، در دورۀ هخامنشیان و سپس ساسانیان، دستمایۀ تدوین افسانه های زیادی شد و تأسیس آتشکدۀ آذرگشسب بر ساحل این دریاچه، برکندن بتکده های موجود در ساحل آن، از جملۀ این ابداعات متأخر است. در متون پهلوی، چیچست را با دریاچه ارومیه یکی دانستند و این اسطوره های نسبتاً متأخر را بدان نسبت دادند. علت را باید در اقتدار مغان مادی و نیز انگیزۀ کسب مشروعیت توسط شاهان ساسانی جستجو کرد.

تا کنون هیچ محققی به طور جدی به معنی و ریشه شناسی نام چیچست توجه نکرده است. در این خصوص، دو ریشه شناسی و معنی پیشنهاد می شود…

مطالعات ایرانی، سال دوازدهم بهار و تابستان 1392 شماره 23

دریافت مقاله

منبع: پرتال جامع علوم انسانی

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.