سید امیرسادات موسوی
تاکنون مقالات ارزشمندی در خصوص ورود نجوم جدید به ایران نوشته شدهاست. مسألۀ اصلی اغلب این پژوهشها، محتوای نسخههای خطیای است که برای اولین بار در این زمینه نوشته شدهاند. در حالی که بسیاری از این نوشتهها، در عمل تأثیر چندانی بر جامعۀ علمی ایران نداشتهاند و نتوانستهاند موجب انتشار نجوم جدید در ایران بشوند. در این مقاله علاوه بر کتابهای نوشته شده، برخی از عوامل اجتماعی این موضوع نیز مطرح شدهاند. تأسیس مدرسۀ دارالفنون و وزارت علوم در دورۀ ناصرالدین شاه و انتشار کتابهای چاپ سنگی از جملۀ این موضوعات است که بنابر دلایلی که در متن مقاله آمده است، به گسترش نجوم جدید در جامعۀ ایرانی سرعت بخشیدند. به همین منظور در بخشی از این مقاله به جایگاه ویژۀ اعتضاد السلطنه و عبدالغفار نجمالدوله در این زمینه پرداخته شده است و موضوع اعزام دانشجویان به خارج از کشور و تأثیر آن بر آشنایی ایرانیان به نجوم جدید مطرح شده است.
مجله تاریخ علم، دوره 12، شماره 2 – شماره پیاپی 17، پاییز و زمستان 1393
منبع: بساتین
