محمد علی فروغی (ذکاءالملک) در رویارویی با محمد مصدق (مصدق السلطنه)

محمد علی فروغی (ذکاءالملک) در رویارویی با محمد مصدق (مصدق السلطنه)

حوریه سعیدی

محمدعلی فروغی متولد سال 1294ق. پسر محمدحسین خان فروغی (ذکاءالملک) بود. محمدحسین خان ادیب و شاعر – که در اشعار و نوشته های خود به ادیب تخلص می کرد – لقب فروغی را ناصرالدین شاه به او داد. محمدحسین خان، از رجال صاحب علم و معرفت و ادب در دورۀ قاجار محسوب است. زمانی که محمدحسن خان اعتمادالسلطنه وزیر انطباعات و دارالترجمه بود، محمدحسین خان فروغی در دستگاه او وارد شد و مدتی به عنوان مدیر دارالترجمه و مترجم زبان عربی و فرانسه با وی همکاری می کرد. به واسطۀ دوستی و همفکری که با میرزا ملکم خان داشت، در دوران ناصری مدتی تحت تعقیب یا طرف بی اعتنایی واقع شد؛ ولی در دوران مظفرالدین شاه، امکان بیش تری برای نشر افکار و آرای خود پیدا کرد؛ چنان که امتیاز انتشار روزنامۀ تربیت، اولین روزنامۀ غیر دولتی ایران را دریافت کرد. آرای تربیتی و ترویج افکار متجددانۀ او در روزنامۀ تربیت، اثر محسوسی در جمع روشنفکرانۀ زمان خود داشت. این افکار تجدد خواهانه که گاه به شکل افراطی در ستایش از مغرب زمین و علم گرایی آنجا به خصوص فرانسه به عنوان مهد تمدن تجلی می یافت، در آثار محمدعلی فروغی پسر محمد حسین خان – که به عنوان مترجم با روزنامه همکاری می کرد – دنبال می شد.

گنجینه اسناد بهار 1385 شماره 61

دریافت مقاله

منبع: پرتال جامع علوم انسانی

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.