زهرا رجبی- غلامحسین غلامحسین زاده
چکیده: مولوی یکی از برجستهترین عارفان اهل حکمت در تاریخ تفکر فارسی است و همین امر سبب شده است تا اثر ارزندۀ او مثنوی، سرشار از مفاهیم عرفانی- حکمی باشد. از جملۀ این مفاهیم، مفهوم عالم مثال است که تاکنون اهل حکمت بیشتر در آن تأمل کرده اند و کمتر مورد توجه اهل عرفان و ادبیات قرار داشته است. در این پژوهش سعی شده است مفهوم عالم مثال و حس مرتبط با آن یعنی قوۀ خیال و رابطۀ بین آن دو در مثنوی مولوی بررسی و تحلیل شود. نتایج به دست آمده نشان می دهد که از نظر مولوی، عالم مثال و نیروی خیال، مفاهیمی هستی شناسانه و معرفتشناسانه هستند که تأمل در آن ها چگونگی رابطۀ انسان با جهان و عالم ماورای ماده و نحوۀ دریافتهای عرفانی و شهودی عارفان و حتی شاعران عارف را تبیین میکند.
ادبیات عرفانی، دوره 5، شماره 8، بهار و تابستان 1392
