
سید سعیدرضا منتظری
واژه زندیق که در ایران پیش از اسلام در مورد پیروان مانی و کیش مزدک به کار برده می شود، بعد از ورود اسلام دایره معنایی ان بسیار وسیع شد و علاوه بر گروه های یاد شده، به هرگونه بدعت گزار و ملحد و کافر نیز زندیق می گفتند. گسترش این عقاید، چه در ایران پیش از اسلام در قالب مانی و کیش مزدک و چه پس از اسلام درقالب ادیان ایرانی و هر گونه بدعت گری و آزاد اندیشی دیگر، پیروان ادیان مسیحیت، زرتشتی و اسلام را بر ان داشت تا به مبارزه بر ضد انها برخیزند. یکی از راه های مبارزه که این سه دین برگزیدند ردیّه نویسی و باطل نمودن افکار و عقاید زندقه بوده، این سنت که در ابتدا توسط مسیحیان آغاز شد به وسیله زردشتیان و مسلمانان ادامه یافت. ما در این مقاله قصد بررسی و مقایسه این ردیّه ها را داریم.
تاریخ ایران و اسلام دانشگاه لرستان بهار و تابستان 1387 شماره 3
منبع: پرتال جامع علوم انسانی