مقالات

ادامه مطلب
دروازه شهر پارسه

دروازه شهر پارسه

علیرضا عسکری‌چاوردی پارسه، شکوهمندترین شهر ایران باستان، دارای دروازه‌ای زیبا هم‌تراز با دروازه بابل بوده است. این دروازه ...
ادامه مطلب
آرتاویلا، شهر مقدس

آرتاویلا، شهر مقدس

جعفر سپهری در دامنه كوه‌های غرب دریای خزر یكی از كهن‌ترین شهرهای جهان، و یكی از سرفرازترین شهرهای ایران، استوار و پابرجای ایستاده است. از روزگاران كهن تا به امروز همچون روح جاویدان ایران در برابر دشمنان ستم‌پیشه تاریخ. نه مغول و نه روس، نه رومی و نه تازی نتوانستند سرشت آن را براندازند. ساختار شهر به دوران كیانیان منسوب است كه دیواره گرداگرد پیرامون آن را كیخسرو برافراشت. در دور نخستین دوره شكوفایی آریاییان، اورارتورها، شهری مهم و ارجمند بود. پندارهای نیك زرتشت پیامبر در این شهر گسترش یافت. از این رو شهر مقدس "آرتاویلا" نامیده شد. آرد كه در واژگان اردوان و اردشیر هم به چشم می‌خورد به معنی بزرگ و مقدس است و ویل و وین به معنی شهر همچون پنجوین (پنج شهر). در دوران هخامنشیان و سپس اشكانیان مهم‌ترین شهر ساتراپی آذرآبادگان یا آتورپادگان بود. در دوران پیروز ساسانی بازسازی شد. از این‌رو به‌اذان ‌پیروز و پیروزگرد هم نامیده شده است. ستم‌پیشه‌گی امویان و عباسیان باعث شد كه این سرزمین از نخستین نبردجای‌ها و رزم‌گاه‌های جنگ‌های استقلال ایرانیان باشد. دلاور بزرگ ایرانی، بابك خرمدین و یاران سرخ‌جامه‌اش به مدت 22 سال با خلیفه‌ها جنگیدند و مردانه جان نثار كردند. از پس این نبردها بود كه فرمانروایان ایرانی ساجیان و سالاریان، دیلمی مسافران، در این گوشه پرچم ایران مستقل را برافراشتند. پس از آن، شهر گرفتار روس‌های شد و سپس مغول خونخوار آمد كه داستان آن سرآمد خونریزی و سفاكی است. صوفی بزرگ، فیروزشاه زرین‌تاج (خورشیدكلاه) نیای بزرگ خاندان صفوی از كردستان به اردبیل مهاجرت كرد....