رونمایی از نسخه خطی ارزشمند مثنویهای امیر خسرو دهلوی در موزه دکتر محفوظی
حکیم ابوالحسن یمینالدین بن سیفالدین محمود، معروف به امیرخسرو دهلوی عارف و شاعر بزرگ پارسیگوی هند در سال ۶۵۱ هجری قمری در دهلی متولد شد. با استناد به این بیت منتسب به او سال تولد وی ۶۵۲ است:
آنچه به تاریخ ز هجرت گذشت
بود سنه ششصد و هشتاد و هشت
سال من امروز اگر بر رسی
راست بگویم همه شش بود و سی
وی پس از کسب معلومات به شاعری پرداخت و در دربار پادشاهان هند تقرب حاصل کرد. وی از موسیقی نیز بهرمند بوده و از موسیقیدانان مشهور زمان خود به شمار میرفته است. همچنین در نظم و نثر استاد بود و آثار بسیاری از خود باقی گذاشته که ازجملهٔ آنها دیوان قصاید و غزلیات اوست. علاوه بر آن خمسهٔ نظامی گنجوی را نیز استقبال کرده و آن را جواب گفته است که نسخه ای از آن در موزه دکتر محفوظی موجود است که امروز به بهانه رونمایی از آن، به گزارش این اثر ارزشمند خواهیم پرداخت.
این اثر، مشتمل است بر پنج مثنوی:
مطلعالانوار : بر وزن و شیوهٔ مخزنالأسرار
شیرین و خسرو، به تقلید لز خسرو وشیرین نظامی.
مجنون و لیلی: مجنون و لیلی سومین منظومه امیر خسرو و یکی از بهترین منظومههایی است که تحت تأثیر لیلی و مجنون نظامی آمده است.
آیینهٔ سکندری: بر وزن و شیوهٔ اسکندرنامه
هشت بهشت: به تقلید از هفت پیکر.
وی سرانجام در سن هفتاد و پنج سالگی در سال ۷۲۵ هجری قمری در دهلی وفات یافت.
اما نسخه موجود در موزه مزبور، به خط نستعلیق زیبای میرک کاتب (میرک بن محمد الکاتب) در اوایل دوره صفویه کتابت شده و صفحات آغازین هر پنج مثنوی، مزین و مذهّب به طلا با سرلوح بسیار زیبا چشم نوازی می کنند.
نسخه مدتی در تملک فرهاد میرزا معتمدالدوله عموی ناصرالدین شاه بوده و به سال ۱۲۸۵ق. یادداشت تملکی در آغاز آن مشهود است. جلد تیماج مشکی با حاشیه طلا و نسخه در حالت تمیزی و منقح و کامل می باشد.
این نسخه لرزشمند، با حضور برخی پژوهشگران و هنرمندان در موزه دکتر محفوظی رونمایی شد.
