نادیا مفتونی – مرتضی درودی جوان
چکیده : این پژوهش با بهرهگیری از روش تحلیل محتوا میزان آثار و نشانههای مستقیم و غیرمستقیم پنج امشاسپند را در مجموعة مصنفات شیخ اشراق بررسی میکند. پس از استقراء ویژگیهای عمومی و اختصاصی امشاسپندان با رجوع به منابع و متون مزدایی مانند اوستا، بندهش و سایر متون علمی و تحلیلی، به جستجوی این ویژگیها در آثار سهروردی پرداخته، همة مواردی را که ضمن آنها بصراحت از این امشاسپندان نامی بمیان آمده و نیز تمامی مواردی که ویژگیهای عمومی و اختصاصی امشاسپندان را دربردارند استخراج و شمارش کردیم و پس از محاسبة میزان فراوانی و بسامد ویژگیها و نشانههای هر یک از امشاسپندان به تحلیل محتوایی و مفهومی آنها پرداختیم. بر اثر این پژوهش، نتایج چندی بدست آمد که از آن میان میتوان به مشخص شدن تعداد اشارات مستقیم به امشاسپندان، نظم نسبی فراوانی نشانهها بر اساس ترتیب امشاسپندان، ذکر امشاسپندان پنجگانه بعنوان عقول عرضیه با نظر به کارکرد ربالنوعی آنها، اجتماع قویترین نشانهها در متون فارسی و در ضمن یادکرد از قهرمانان اساطیری ایرانی اشاره کرد.
منبع: تاریخ فلسفه، شماره 32، تابستان 1397
